Concessies

Het woord concessies kent twee werelden. In de ene wereld gaat het om de toegevingen die partijen doen tijdens onderhandelingen om tot overeenstemming te komen. In de andere wereld zijn concessies juridische instrumenten waarbij de overheid aan private partijen het recht verleent om publieke diensten te exploiteren. Beide betekenissen hebben gemeen dat ze draaien om het vinden van werkbare afspraken tussen partijen met verschillende belangen.

Bij onderhandelingen is het doen van concessies een kunst op zich. Te snel toegeven ondermijnt je positie, te star vasthouden leidt tot vastgelopen gesprekken. Het gaat erom strategisch te manoeuvreren tussen wat je wilt behouden en waar je ruimte kunt geven.

Het strategische spel van geven en nemen

Effectieve onderhandelaars begrijpen dat concessies geen zwakte tonen, maar juist kracht. Door op het juiste moment iets te geven, creëer je ruimte voor wat je écht wilt bereiken. Het draait om timing, dosering en wederkerigheid.

Pijnlijke concessies voorkomen

Niet alle concessies zijn strategisch. Sommige ondernemers en professionals doen toegevingen die hen op lange termijn schaden. Ze accepteren opdrachten tegen te lage tarieven, zeggen ja tegen onredelijke voorwaarden, of offeren hun eigen welzijn op uit angst om nee te zeggen.

Concessies in prijsonderhandelingen

Nergens is het spel van concessies zo kritisch als bij onderhandelingen over prijzen. Wie te gemakkelijk meegaat met kortingen of prijsverlagingen, zet een gevaarlijk precedent. Tegelijk moet je flexibel genoeg zijn om tot zaken te komen.

Concessies als juridisch instrument

In de wereld van het bestuursrecht hebben concessies een heel andere betekenis. Het zijn overeenkomsten waarbij de overheid aan private partijen het recht verleent om publieke diensten te exploiteren, zoals openbaar vervoer of infrastructuur. De concessiehouder draagt het commerciële risico en krijgt daar een vergoeding voor.

Deze vorm van publiek-private samenwerking vraagt om zorgvuldige afwegingen tussen publieke belangen en private exploitatie.

Concessies in het aanbestedingsrecht

Concessieopdrachten onderscheiden zich van gewone aanbestedingen doordat de opdrachtnemer het commerciële risico draagt. Dit vereist specifieke kennis van regelgeving en procedures.

Concessies in het sociaal domein

Ook in de sociale sector kunnen concessies een rol spelen, hoewel ze daar minder frequent worden ingezet dan andere instrumenten zoals subsidies of opdrachten.

Van toegeven naar samenwerken

Of het nu gaat om onderhandelingsconcessies of juridische concessieovereenkomsten, in beide gevallen draait het om het vinden van werkbare arrangementen tussen partijen met verschillende belangen. De kunst is om dit te doen zonder jezelf tekort te doen of het algemeen belang uit het oog te verliezen.

Bij onderhandelingen betekent dit strategisch manoeuvreren tussen vasthouden en loslaten. Bij publieke concessies gaat het om balans tussen publieke belangen en private exploitatie. In beide werelden geldt: wie begrijpt wanneer en hoe concessies gedaan moeten worden, creëert ruimte voor duurzame overeenkomsten waar alle partijen beter van worden.