Tevredenheid: de zoektocht naar genoeg

Tevredenheid is een ondergewaardeerd begrip. Waar we massaal jagen op geluk, volmaaktheid en succes, blijft tevredenheid vaak onopgemerkt in de schaduw staan. Toch is het misschien wel de meest realistische en duurzame vorm van welzijn die we kunnen nastreven. Maar wat is tevredenheid eigenlijk? En hoe verschilt het van geluk, werktevredenheid of bevlogenheid?

In de huidige prestatiecultuur lijkt tevredenheid bijna een zwaktebod. We moeten ambitieus zijn, groeien, innoveren. Tevreden zijn wordt verward met stilstand, met een gebrek aan ambitie. Maar niets is minder waar. Tevredenheid is juist een actieve keuze: het vermogen om te erkennen wat er is, zonder voortdurend te verlangen naar wat er nog niet is.

Tevredenheid als bewuste keuze

De werkelijkheid is dat tevredenheid niet vanzelf komt. Het vraagt om zelfinzicht, om het herkennen van patronen die ons belemmeren. Arjen Sernee heeft daar decennia aan gewerkt, zowel in zijn eigen leven als in zijn praktijk als psycholoog. Zijn pragmatische benadering gaat niet uit van euforisch geluk, maar van realistische tevredenheid.

Culturele perspectieven op tevredenheid

Interessant is hoe verschillende culturen naar tevredenheid kijken. In Finland bijvoorbeeld wordt geluk omschreven als 'stille tevredenheid', een vorm van innerlijke rust die niets te maken heeft met uitbundigheid of externe validatie. Deze Scandinavische benadering staat in schril contrast met de Amerikaanse 'pursuit of happiness' die we via sociale media dagelijks geserveerd krijgen.

Tevredenheid en financiën

Een ander aspect waar veel mensen worstelen is de relatie tussen geld en tevredenheid. We kennen allemaal het gezegde 'geld maakt niet gelukkig', maar toch blijven we denken dat we pas tevreden kunnen zijn als we financieel op orde zijn. Ken Honda, Japans expert op het gebied van geld en geluk, biedt een ander perspectief.

De valkuil van perfectionisme

Een van de grootste obstakels op weg naar tevredenheid is de obsessie met perfectie. We streven naar het beste, het mooiste, het meest succesvolle. Maar wat als 'goed genoeg' eigenlijk meer dan genoeg is? Onno Aerden snijdt dit vraagstuk aan in zijn werk over de bevrijdende werking van het accepteren van imperfectie.

Tevredenheid op de werkvloer

Op het werk speelt tevredenheid een bijzondere rol. Werkgevers focussen vaak op medewerkerstevredenheidsonderzoeken, maar meten die wel de juiste dingen? Diverse experts waarschuwen dat tevredenheid niet hetzelfde is als bevlogenheid of werkplezier. Een tevreden medewerker accepteert de bestaande situatie, maar is niet per se gemotiveerd om een stapje extra te zetten.

De weg is het doel

Tevredenheid is geen eindpunt, geen te bereiken bestemming. Het is een levenshouding, een manier van kijken naar jezelf en de wereld om je heen. Het betekent niet dat je niet meer mag willen groeien of ontwikkelen, maar wel dat je leert waarderen wat er al is.

De paradox van tevredenheid is dat het zowel acceptatie vraagt als actie. Je accepteert de realiteit zoals die is, maar neemt wel de verantwoordelijkheid om waar mogelijk te verbeteren. Niet vanuit een gevoel van tekort, maar vanuit een bewuste keuze voor groei.

In een tijd waarin we overspoeld worden met beelden van perfectie en succes, is tevredenheid een vorm van verzet. Het is de moed om te zeggen: dit is goed genoeg. Ik ben goed genoeg. En vanuit die basis kun je bouwen aan iets dat echt van waarde is.